1. Các hành vi vi phạm:
Luật Điện lực số 61/2024/QH15 ngày 31/11/2024 và Nghị định số 62/2025/NĐ-CP ngày 4/3/2024 quy định chi tiết thi hành Luật Điện lực, nêu rõ các hành vi bị nghiêm cấm như sau: Trồng cây, xây dựng công trình, đào đắp, khai thác khoáng sản, thả diều, vật bay gần đường dây điện; sử dụng các thiết bị, phương tiện gây cháy nổ, ăn mòn làm hư hỏng công trình điện lực; trộm cắp điện, trộm cắp thiết bị điện; sử dụng điện để chống trộm trái quy định; lắp đặt ăng ten, dây phơi, biển quảng cáo hoặc các vật dụng có nguy cơ đổ, rơi vào đường dây điện gây sự cố.
Ngoài ra, pháp luật cũng nghiêm cấm việc đốt nương rẫy, đốt rác, sử dụng phương tiện thi công gây chấn động làm ảnh hưởng đến lưới điện; ném vật lên đường dây điện; tập trung đông người, dựng lều quán, buôn bán hoặc buộc gia súc trong khu vực hành lang an toàn trạm điện; để nhà ở, cây cối vi phạm hành lang bảo vệ công trình điện lực.
2. Một vài mức sử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực:
Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực điện lực, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 133/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực, có hiệu lực từ ngày 25/5/2026. Theo đó, các hành vi vi phạm quy định về an toàn điện sẽ bị xử phạt nghiêm khắc.
Cụ thể, hành vi làm hư hỏng, gây sự cố hệ thống điện có thể bị phạt từ 3 đến 10 triệu đồng. Các hành vi như thả diều gần đường dây điện, câu cá dưới đường điện cao áp, đốt nương gây ảnh hưởng lưới điện, dựng lều quán trong hành lang trạm điện, để cây cối vi phạm khoảng cách an toàn… có thể bị xử phạt từ 5 đến 30 triệu đồng tùy mức độ vi phạm.
Đặc biệt, hành vi trộm cắp điện dưới mọi hình thức sẽ bị xử phạt từ 4 đến 20 triệu đồng đối với trường hợp giá trị điện năng trộm cắp dưới 2 triệu đồng; trường hợp nghiêm trọng hơn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Theo quy định hiện hành, Chủ tịch UBND cấp xã và Trưởng Công an cấp xã có quyền xử phạt các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực, áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm theo thẩm quyền.
3.Các biện pháp phòng tránh tai nạn điện:
- Trong mọi trường hợp không được tiếp xúc trực tiếp và đến gần đường dây điện, trạm điện, thiết bị đang mang điện. Khi có công việc bắt buộc phải tiến hành ở gần nơi có điện thì không được vi phạm khoảng cách quy định như sau : 0,3m đối với lưới điện hạ áp đến 1kV (1000V); 0,7m đối với lưới điện trên 1 đến 15kV; 1,0m đối với lưới điện trên 15kV đến 35 Kv; 1,5m đối với lưới điện trên 35kV đến 110kV;
- Thường xuyên kiểm tra dây dẫn từ nhà ra cột điện, nếu phát hiện có dấu hiệu không đảm bảo an toàn như dây dẫn nứt vỏ bọc, dây dẫn trùng thấp, cột điện yếu, nghiêng, cây cối chạm vào dây dẫn ….cần báo ngay cho đơn vị quản lý điện khu vực gần nhất để được xử lý.
- Khi tiến hành sửa chữa điện trong nhà phải cắt cầu dao, aptomát tổng của hệ thống điện trong nhà, đồng thời thông báo cho các thành viên trong gia đình biết mình đang sửa chữa điện, cấm đóng cầu dao, áp tô mát trong suốt thời gian sửa điện.
- Khi thay thế thiết bị điện trong nhà như bóng đèn, công tắc, đấu thêm ổ điện mới…mà không cắt được cầu dao, áp tô mát tổng thì phải sử dụng găng tay cách điện, hoặc đứng trên ghế gỗ khô, ghế nhựa và dùng các dụng cụ như kìm, tuốc lơ vít …. Có cách điện tốt và quấn thêm băng cách điện phần kim loại gần cán, chuôi của dụng cụ khi làm việc.
- Mỗi gia đình nên trang bị một bút thử điện hạ áp và dùng bút thử điện hạ áp định kỳ kiểm tra vỏ thiết bị điện, các kết cấu kim loại trong nhà nhý cửa sắt, cửa nhôm, mái tôn, tường nhà ẩm thấp, tường rào …. có bị rò điện hay không.
- Dây dẫn điện trong nhà phải sử dụng dây có vỏ bọc cách điện, tiết diện dây phải phù hợp với các thiết bị sử dụng điện trong nhà, có tiết diện tối thiếu của dây dẫn điện phải đạt từ 2*2,5mm2 trở lên; dây điện trong nhà phải được luồn trong ống bảo vệ.
- Không trồng cây hoặc xây nhà trong hành lang an toàn lưới điện, không để cành cây, dây leo của gia đình va quệt vào lưới điện, gây ảnh hưởng đến sự vận hành an toàn của đường dây điện, trạm điện.
- Khi xây dựng nhà gần đường dây điện, phải chú ý giữ khoảng cách an toàn và phải che chắn cẩn thận, nhằm đảm bảo khi nâng hạ vật liệu xây dựng lên xuống không vi phạm khoảng cách an toàn điện.
- Điện có thể giật chết nhiều người nếu bị truyền qua nước. Trong mùa mưa lũ phải thường xuyên kiểm tra những khu vực gần nơi có điện xung quanh nhà, tránh dột ẩm ướt những nơi có điện. Khi mưa bão, giông sét không được tới gần cây cao hoặc cột điện, trạm điện.
- Khi thấy cột điện đổ, dây điện bị đứt rơi xuống đất hoặc vướng trên các cành cây và các công trình khác hoặc phát hiện thấy cây, dàn ăng ten, cột … đổ gác vào đường dây và trạm điện hoặc phát hiện các hiện tượng bất thường trên lưới điện thì cấm đến gần đề phòng tai nạn điện giật và phải đứng cách xa ít nhất là 10m, cảnh báo cho mọi người xung quanh biết đồng thời báo cho đơn vị quản lý vận hành khu vực.
